Năm học 2022-2023 chỉ còn khoảng hơn 1 tuần nữa là các nhà trường sẽ tiến hành tổng kết năm học và những lớp đang học chương trình 2006 có nhiều lợi thế vì học sinh không thể ở lại lớp vì đây là thời điểm chuyển đổi chương trình học tập.
Đó là học sinh các lớp 4, 8, 11 của năm học 2022-2023 nếu học yếu kém cũng không thể ở lại lớp vì sang năm các lớp này học chương trình 2018 sẽ khác hoàn toàn với chương trình năm học này. Nếu ở lại, các em sẽ học chương trình nào?
Ràng buộc như vậy, sẽ “giúp” cho học sinh đang học chương trình 2006 năm nay được hưởng lợi.
![Các môn học, hoạt động giáo dục chương trình 2018 khác hoàn toàn với chương trình 2006 (Ảnh minh họa trên giaoduc.net.vn)](https://cdn.topnow.edu.vn/wp-content/uploads/2024/07/2006-hoc-lop-may-2022.jpg)
Các môn học, hoạt động giáo dục chương trình 2018 khác hoàn toàn với chương trình 2006
(Ảnh minh họa trên giaoduc.net.vn)
Tính đến năm học 2022-2023, Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã được ngành giáo dục triển khai đến các lớp 1,2,3,6,7,10 đối với cả 3 cấp học phổ thông. Các lớp đang học chương trình 2006 bao gồm: lớp 4,5,8,9,11,12.
Khi kết thúc năm học, các trường sẽ tổ chức kiểm tra học kỳ và tính điểm trung bình môn cả năm cho học trò để xếp loại học lực, hạnh kiểm và ghi vào học bạ. Những em có học lực Giỏi, Khá thì khen thưởng cuối năm.
Tuy nhiên, là một giáo viên đang dạy phổ thông, người viết cho rằng, sẽ rất khó có chuyện học sinh lớp 4,5,8,9,11,12 năm học 2022-2023 phải ở lại lớp bởi một số nguyên nhân.
Thứ nhất: học sinh những lớp 4,8,11 trong năm nay- đang học chương trình 2006, nếu ở lại lớp thì không thể xếp các em vào học ở các lớp 4,8,11 ở năm học sau- chương trình 2018 vì chương trình học khác nhau; cách đánh giá, xếp loại học lực khác nhau hoàn toàn so với hiện nay.
Đó là chương trình 2018 có nhiều môn học mới, hoạt động giáo dục mới, tổ hợp mới, mục tiêu giáo dục mới, nó khác xa với chương trình 2006 nên học sinh ở lại thì khập khiễng chương trình học mà học bạ giữa 2 chương trình cũng đang được thiết kế khác nhau.
Cách đánh giá, xếp loại học lực theo chương trình 2018 là đánh giá phẩm chất, năng lực của học trò nên cách các mức xếp loại học lực cũng khác nhau, tên gọi cũng khác nhau. Vì thế, sẽ rất khó có trường hợp em nào đang học lớp 4, lớp 8 và lớp 11 trong năm học 2022-2023 bị giáo viên cho ở lại lớp.
Thứ hai: đối với học sinh lớp 5, lớp 9 và lớp 12 thì rơi vào trường hợp học sinh cuối cấp. Thực tế, học sinh lớp 5 thầy cô sẽ nương tay để các em xét tuyển vào lớp 6. Thực tế, bảng điểm học sinh lớp 5 thường rất cao và luôn khiến giáo viên cấp Trung học cơ sở bất ngờ.
Học sinh lớp 9 thì nhà trường cũng đều có chủ trương để các em tốt nghiệp Trung học cơ sở hết. Những em nào có học lực tốt hơn thì thi tuyển sinh 10, những em yếu hơn thì có thể học nghề, học ở các Trung tâm giáo dục thường xuyên…
Quan điểm của các trường lâu nay là nếu không xét tốt nghiệp cho các em thì cũng tội.
Hơn nữa, việc xét tốt nghiệp hiện nay cũng đơn giản, chỉ cần các môn học có điểm trung bình môn từ 3,5 trở lên, trong đó có 1 trong 3 môn Toán, Văn, Tiếng Anh trên 5,0 điểm là các em đủ điều kiện tốt nghiệp. Vì thế, gần như trường nào cũng 100% tốt nghiệp.
Học sinh lớp 12 thì càng đơn giản hơn vì cho dù các em phải trải qua 1 kỳ thi tốt nghiệp nhưng việc tính điểm tốt nghiệp bằng cả điểm thi và điểm học bạ nên cửa rớt cũng rất hiếm xảy ra.
Chỉ có những trường hợp cá biệt thì mới có thể rớt tốt nghiệp vì dù sao học sinh Trung học phổ thông cũng đã trải qua kỳ thi tuyển sinh 10 nên đã có sự sàng lọc từ đầu cấp học.
Ngoài 2 nguyên nhân chính đã nêu ở trên thì còn rất nhiều nguyên nhân khác nữa. Vì thế, lâu nay chuyện học sinh ở lại lớp cũng không nhiều chứ chưa nói là thời điểm chuyển đổi chương trình học như hiện nay.
Bởi lẽ, ngay từ ngày đại hội viên chức đầu năm học ở các đơn vị, Ban giám hiệu nhà trường đã giao chỉ tiêu học lực năm học cho các tổ chuyên môn. Tổ chuyên môn giao chỉ tiêu cho giáo viên và gần như giáo viên phải tuân thủ theo.
Nếu giáo viên tổng kết cho học sinh thấp hơn chỉ tiêu được giao, việc đầu tiên là giáo viên không được đánh giá viên chức ở mức Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; không được xét thi đua ở các danh hiệu cao như: Chiến sĩ thi đua; Bằng khen các cấp- cho dù nhiều phong trào khác có thành tích vì bị khống chế hiệu quả giảng dạy.
Đặc biệt, cho học sinh điểm yếu mà không may học sinh đó không đủ điều kiện để lên lớp thì giáo viên bộ môn phải ôn kiểm tra lại trong hè cho học trò.
Điều này cũng đồng nghĩa, giáo viên phải làm kế hoạch, đề cương, đề kiểm tra, ôn thêm mấy tuần trong hè cho học sinh. Những công việc này, không mấy giáo viên thích thú nên họ thường “chủ động” để học sinh đủ ngưỡng an toàn để lên lớp.
Bây giờ, trường nào cũng thực hiện phần mềm điểm điện tử, vì thế khi môn mình dạy có học sinh nào điểm yếu thì giáo viên sẽ “nhìn sang” các môn khác, đặc biệt là 3 môn Toán, Văn, Anh để đưa ra quyết định cuối cùng cho mình.
Hơn nữa, theo văn bản hướng dẫn đánh giá, xếp loại hiện nay của ngành giáo dục thì học sinh có nhiều cột điểm khác nhau. Điểm định kỳ thấp thì có điểm thường xuyên kéo lại nên rất hiếm trường hợp học sinh bị điểm yếu.
Những môn quan trọng, khống chế việc xếp loại học lực như: Văn, Toán, Anh thì học sinh thường xuyên đi học thêm ở nhà thầy cô. Những môn còn lại thì điểm thường cao chót vót. Những môn đánh giá bằng nhận xét thì tất cả đều xếp loại Đạt, người viết chưa thấy có học sinh nào Chưa đạt trừ các trường hợp cá biệt.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.