Lý thuyết Lịch sử 11 Bài 17: Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)
I. Con đường dẫn đến chiến tranh
1. Các nước phát xít đẩy mạnh chiến tranh xâm lược (1931 - 1937)
- Đầu những năm 30, khối liên minh phát xít (Đức, Italia, Nhật Bản) được thành lập.
- 1931 - 1937, các nước phát xít gây nhiều cuộc chiến tranh xâm lược:
+ Nhật chiếm xâm lược Trung Quốc.
+ Italia xâm lược Ê -ti-ô-pi-a, cùng với Đức tham chiến ở Tây Ban Nha.
+ Đức âm mưu thành lập một nước "Đại Đức" ở châu Âu...
- Các nước lớn có thái độ khác nhau trước sự bành trướng của lực lượng phát xít:
+ Liên xô: kiên quyết chống chủ nghĩa phát xít.
+ Mỹ, Anh, Pháp: nhượng bộ phát xít hòng đẩy phát xít tấn công Liên Xô.
2. Từ hội nghị Muy-ních đến chiến tranh thế giới:
a. Hội nghị Muy ních:
- Hoàn cảnh triệu tập:
+ Đầu năm 1938, Hít le gây ra vụ xuy-đét nhằm thôn tính Tiệp Khắc.
+ Anh - Pháp thoả hiệp, yêu cầu chính phủ Tiệp Khắc nhượng bộ Đức.
=> 29/9/1938, Hội nghị Muy nich được triệu tập gồm đại diện 4 nước: Anh, Pháp, Đức, Italia.
- Nội dung: Anh-Pháp ký hiệp định trao vùng xuy-đét của Tiệp Khắc cho Đức. Đổi lại, Đức cam kết chấm dứt mọi cuộc thôn tính ở Châu Âu.
- Nhận xét: hội nghị Muy-nich là đỉnh cao của chính sách dung túng, nhượng bộ phát xít của các nước Mỹ, Anh, Pháp; thể hiện âm mưu thống nhất của chủ nghĩa đế quốc trong việc tiêu diệt Liên Xô.
b. Quan hệ quốc tế sau Hội nghị Muy-ních
- Đức đưa quân thôn tính toàn bộ Tiệp Khắc (03/1939); tiếp đó, Đức gây hấn và chuẩn bị tấn công Ba Lan.
- Ngày 23/8/1939 Đức ký với Liên Xô "hiệp ước Xô - Đức không xâm lược nhau".
II. Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ và lan rộng ở châu Âu (từ tháng 9/1/1939 đến tháng 9/1940)
1. Phát xít Đức tấn công Ba Lan và xâm chiếm châu Âu (tháng 9/1939 đến tháng 9/1940).
- Ngày 1/9/1939, Đức tấn công Ba Lan.
- Ngày 3/9/1939, Anh, Pháp tuyên chiến với Đức.
- Tháng 9/1939 đến tháng 4/1940, Đức đánh chiếm Ba Lan, Anh, Pháp dù tuyên chiến với Đức, song không có hành động quân sự nào chi viện cho Ba Lan.
- Tháng 4/1940, Đức chuyển hướng từ phía Đông sang phía Tây, tấn công và chiếm hàng loạt các nước: Đan Mạch, Nauy, Bỉ, Hà Lan,...
- Tháng 6/1940, Đức tấn công Pháp.
- Tháng 7/1940, Đức tấn công Anh nhưng thất bại.
2. Phe phát xít bành trướng Đông và Nam Âu (từ tháng 9/1940 đến tháng 6/1941)
- Tháng 10/1940, Đức chuyển sang thôn tính các nước Đong và Nam Âu.
- Đến mùa hè năm 1941, phe phát xít đã thống trị phần lớn châu Âu. Đức đã chuẩn bị xong điều kiện tấn công Liên Xô.
III. Chiến tranh lan rộng khắp thế giới (từ tháng 6/1941 đến tháng 11/1942)
1. Phát xít Đức tấn công Liên Xô. Chiến sự ở Bắc Phi.
- Ở mặt trận Xô - Đức:
+ Ngày 22/6/1941, Đức tấn công Liên Xô. Với ưu thế về vũ khí và kinh nghiệm tác chiến => quân Đức tiến sâu vào lãnh thổ Liên Xô.
+ Mùa hè năm 1942, Đức tấn công phía Nam Liên Xô, với mục tiêu chủ yếu là đánh chiếm Xta-lin-grat. Tuy nhiên, Đức không đạt được mục đích này.
- Ở mặt trận Bắc Phi:
+ Tháng 10/1941, liên quân Mĩ - Anh giành lại ưu thế trên mặt trận Bắc Phi.
2. Chiến tranh Thái Bình Dương bùng nổ
- Ngày 7/12/1941, Nhật bất ngờ tấn công hạm đội Mỹ ở Trân Châu Cảng => chiến tranh Thái Bình Dương bùng nổ.
- Từ 12/1941 đến 5/1942, Nhật Bản mở một loạt cuộc tấn công và chiếm được một vùng rộng lớn ở Đông á, Đông Nam Á và Thái Bình Dương.
3. Khối đồng minh chống phát xít hình thành.
- Nguyên nhân:
+ Hành động xâm lược của phe phát xít trên toàn thế giới đã thúc đẩy các quốc gia cùng phối hợp với nhau trong một liên minh chống phát xít.
+ Việc Liên Xô tham chiến đã cổ vũ mạnh mẽ cuộc kháng chiến của nhân dân các nước bị phát xít chiếm đóng, và khiến cho Mỹ, Anh, Pháp thay đổi thái độ.
- Sự thành lập: Ngày 1/1/1942, Khối Đồng minh chống phát xít được thành lập.
- Ý nghĩa: Đoàn kết các lực lượng yêu chuộng hòa bình, dân chủ trong một mặt trận thống nhất chống phát xít.
IV. Quân Đồng minh chuyển sang phản công. Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc (từ tháng 11/1942 đến tháng 9/1945)
1. Quân đồng minh phản công (từ tháng 11/1942 đến tháng 6/1944)
- Ở mặt trận Xô - Đức:
+ Tháng 11/1942 đến tháng 2/1943: Hồng quân Liên Xô giành thắng lợi trong trận Xta-lin-grat => tạo nên bước ngoặt của cuộc chiến tranh.
+ Tháng 8/1943, Hồng quân bẻ gãy cuộc phản công của Đức tại vòng cung Cuôcxcơ.
+ Tháng 6/1944, phần lớn lãnh thổ Liên Xô được giải phóng.
- Mặt trận Bắc Phi: tháng 3 đến tháng 5/1943, Liên quân Mỹ - Anh phản công quét sạch Đức - Italia khỏi Châu phi. Chiến sự ở Châu phi chấm dứt.
- Mặt trận châu Á - Thái Bình Dương: tháng 1/1943, Mĩ giành được thắng lợi trong trận Guađancanan, sau đó chuyển sang phản công đánh chiếm các đảo ở Thái Bình Dương.
2. Phát xít Đức bị tiêu diệt, Nhật Bản đầu hàng, chiến tranh kết thúc
a. Phát xít Đức bị tiêu diệt
- Tháng 1/1945, Hồng quân Liên Xô mở cuộc tấn công Đức ở mặt trận phía Đông.
- Tháng 2/1945, Mỹ - Anh mở cuộc tấn công quân Đức ở mặt trận phía Tây.
- Ngày 16/4 đến 30/4/1945, Liên Xô tấn công đánh bại hơn 1 triệu quân Đức tại Beclin.
- Tháng 5/1945, Đức đầu hàng không điều kiện. Chiến tranh chấm dứt ở Châu Âu.
b. Nhật Bản đầu hàng. Chiến tranh kết thúc
- Từ năm 1944, liên quân Mỹ - Anh tấn công quân Nhật ở Miến Diện, Philipin, các đảo ở Thái Bình Dương.
- Ngày 6/8/1945 và 9/8/1945 Mỹ ném 2 quả bom nguyên tử xuống 2 thành phố Hirosima và Nagaxaki của Nhật Bản.
- Ngày 8/8/1945, Liên Xô tuyên chiến với Nhật và tấn công đạo quân Quan Đông gồm 70 vạn quân chủ lực của Nhật ở Mãn Châu.
- Ngày 15/8/1945, Nhật đầu hàng không điều kiện .Chiến tranh thế giới thứ II kết thúc.
V. Kết cục của Chiến tranh thế giới thứ nhất
1. Kết cục
- Chủ nghĩa phát xít Đức - Italia -Nhật Bản sụp đổ hoàn toàn.
- Thắng lợi vĩ đại thuộc về các dân tộc trên thế giới đã kiên cường chiến đấu chống chủ nghĩa phát xít.
2. Hậu quả của chiến tranh thế giới thứ hai
- Hơn 70 quốc gia bị lôi cuốn vào vòng chiến.
- 60 triệu người chết, 90 triệu người bị thương.
- Nhiều thành phố, làng mạc, cơ sở kinh tế bị phá hủy.
Trắc nghiệm Lịch sử 11 Bài 17: Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945)
Lý thuyết Bài 18: Ôn tập lịch sử thế giới hiện đại (Phần từ năm 1917 đến năm 1945)
Lý thuyết Bài 19: Nhân dân Việt Nam kháng chiến chống Pháp xâm lược (Từ năm 1858 đến trước năm 1873)
Lý thuyết Bài 20: Chiến sự lan rộng ra cả nước. Cuộc kháng chiến của nhân dân ta từ năm 1873 đến năm 1884. Nhà Nguyễn đầu hàng
Lý thuyết Bài 21: Phong trào yêu nước chống pháp của nhân dân Việt Nam trong những năm cuối thế kỉ 19
Lý thuyết Bài 22: Xã hội Việt Nam trong cuộc khai thác lần thứ nhất của thực dân Pháp
Link nội dung: https://topnow.edu.vn/soan-su-11-bai-17-ngan-nhat-a72103